Bilindiği Üzere Doçentlik Sistemi ve üniversitelerde bulunan akademik kadrolardan öğretim üyesi kadrolarına ilişkin köklü değişiklik yapılması planlanmaktadır. Bu doğrultuda Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi bir önceki yazımızda değindiğimiz eski tasarı geri çekilerek geçtiğimiz günlerde yenisi TBMM’ ye sunulmuştur. (http://www2.tbmm.gov.tr/d26/2/2-2099.pdf) Yapılacak olan değişikliklere geçmeden önce geçilmesi planlanan yeni sistemin gerekçeleri üzerinde durmak gerekir.

Kanun yardımcı doçentlik kadrosunun kaldırılarak ‘Doktor Öğretim Üyesi’ kadrosu getirmekte ve doçent kadrosuna ilişkin değişiklikler içermektedir. Gerekçelerde; kamuoyunda yardımcı doçentlik kavramının doçentin yardımcısı olarak algılandığını, bu algının yanlış olduğunu, bunun yerine dünyadaki doçentlik sistemlerine uygun bir yapının getirilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Aynı zamanda Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının son dönemlerde azalan önemini artırmak, doktor öğretim görevlilerinin mali haklarını artırmak amaçlanmaktadır.

Yapılması planlana değişikliklere göz atmak gerekirse;

  1. Yükseköğretim Kanununda yer alan yardımcı doçentlik kadrosu kaldırılarak yerine “Doktor Öğretim Üyesi” kadrosu getirilmekte, yardımcı doçent olarak görev yapan öğretim üyeleri bu kadroya atanmakta ve şu şekilde tanımlanmaktadır; “Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlilik kazanmış olan, akademik unvana sahip kişidir.” 
  2. Üniversitelerarası Kurulun işlevselliğini artırmak adına Başkanlık bünyesinde Yönetim Kurulu oluşturulması planlanmaktadır. “ÜAK Yönetim Kurulu” Üniversitelerarası Kurul Başkanı ile bir yılı için farklı üniversitelerde görev yapına fen ve mühendislik, sağlık ve sosyal bilimler alanından üçer üye ve güzel sanatlar alanından bir üye olmak üzere toplam on bir üyeden oluşacaktır. Ayda bir defa toplanacak Yönetim Kurulu üyelerine huzur hakkı ödenecek olup, Üniversitelerarası Kurulun Yükseköğretim Kuruluna üye seçmek dışındaki tüm görevleri bu Kurula devredilebilecektir.
  3. Açık bulunan “Doktor Öğretim Üyesi” kadroları YÖK tarafından ilan edilecektir. Bu kadrolara en çok dört yıl süreyle atanılacak olup, bu süre sonunda yeniden atanabileceklerdir. Bu kadrolara başvurabilmek için doktora, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlilik kazanmış olmak gereklidir. Ayrıca üniversitenin belirleyeceği ek objektif ve denetlenebilir kriterleri sağlamış olması gerekmektedir.
  4. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunun Doçentlik Sınavı başlıklı 24. Maddesi “Doçentlik ve Atama” olarak değiştirilmiştir. Anılan madde de doçentlik başvurularının yılda iki defa ÜAK tarafından yapılacağı belirtilmiştir. Doçentlik başvuruları için aranan şartları aşağıdaki şekilde değiştirilmek istenmektedir.
    1. Bir lisans diploması aldıktan sonra doktora, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlilik kazanmış olmak,
    2. 55 yabancı dil puanına sahip olmak, doçentlik bilim alanı belli bir dilde ise bu puanı başka bir dilde vermek
    3. Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine YÖK tarafından her bir disiplin alanı dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak.
  5. ÜAK adayın başvurduğu bilim alanından 5 asıl 2 yedek üye belirler. Yeterli öğretim üyesi yoksa bu jüri 3 kişiden oluşabilir. Değerlendirme sonucunda yeterli yayın ve çalışmaya sahip olanlara doçentlik unvanı verilir. Yayın ve eser incelemeye yönelik usul ve esasları çıkarma yetkisi ÜAK görüşü alınmak suretiyle YÖK tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
  6. Üniversiteler doçent kadrosuna atamak için doçentlik unvanına sahip olan kişilere objektif ve denetlenebilir ek kriterler getirebilir. Bu kriterin sözlü sınav olması halinde jüri ÜAK tarafından oluşturulur.
  7. Üniversitelerce ilan edilen doçent kadrolarına yapılan başvurularda adayların durumunu incelemek üzere rektör tarafından varsa biri birim yöneticisi, en az biri de üniversite dışından olmak üzere üç profesör seçilir. Asıl üyelerden en az üçü üniversite dışından olmalıdır. Jüriler adayın akademik çalışmalarını değerlendirerek hazırladığı raporları rektörlüğe gönderir. Rektör atamayı yapar.
  8. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa getirilen geçici madde ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ÜAK’ a doçentlik başvurusu yapmış olanlardan başvurusu sonuçlanmayanların talepleri halinde bir yıl süre ile başvuru yaptıkları dönemdeki mevzuat hükümlerine tabi olurlar.
  9. Diğer önemli bir değişikli lisansüstü tezlerin erişime açılması ile ilgilidir. Lisansüstü tezler yetkili kişi ve kuruluşlar tarafından gizlilik kararı alınmadıkça, bilime katkı sağlamak amacıyla YÖK Ulusal Tez Merkezi tarafından erişime açılır.

Getirilecek olan yeni sistem ve uygulamaların başlıcalarına yukarıda ayrıntılı olarak değinmiş bulunmaktayız. Yeni sistemin yol açacağı boşluk, olumlu ve olumsuz durumlara yönelik eleştirilerimize bir sonraki makalemizde değinmeyi düşünmekteyiz.


Etiketler

doçentlik, doçentlik davası, doçentlik süreci, yardımcı doçent, doçentlik sınavı, doçentlik sözlü sınav, doçentlik kriterleri, doçentlik sınav yönetmeliği, üniversitelerarası kurul, yükseköğretim kurulu, YÖK, lisansüstü tez, makale, bildiri, uluslararası makale, yayın, akademik kadro, üak yönetim kurulu, doçentlik sınav komisyonu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir